Czekolada wyróżnia się przede wszystkim niezwykłymi walorami smakowymi, stanowiąc podstawę cukiernictwa. Ma także bardzo wysoką wartość energetyczną, oraz zawiera masło kakaowe, znane z dobroczynnych właściwości (zawiera m.in. przeciwutleniacze)

Czekolada zawiera także kofeinę oraz fenyloetyloaminę, czyli tzw. “hormon miłości”. Dostarcza organizmowi duże ilości żelaza i poprawia nastrój.

Do Europy sprowadzona została przez Krzysztofa Kolumba z ameryki łacińskiej i dość szybko stała się znanym i cenionym składnikiem kulinarnym, a nawet używana zaczęła być w farmacji i kosmetyczne, ze względu na wiele ze swoich rozlicznych, dobroczynnych właściwości.

Jedyną i prawdziwą recepturę tego wyjątkowego ciasta, którego czekolada jest najważniejszym składnikiem, znają jedynie spadkobiercy Sachera, a jedynym miejscem, w którym można zjeść prawdziwy tort Sachera jest wiedeński Hotel Sachera. Receptura ta stanowi bowiem od lat skrywaną pilnie tajemnicę.

Polega on na krystalizowaniu masła kakaowego, dzięki czemu uzyskuje się połysk czekolady i gładką powierzchnię.  W zależności od zastosowanej temperatury, czekolada staje się miękka i krucha, lub twarda i łamliwa. Ważny jest także czas, ponieważ najtwardszą i najwytrzymalszą czekolade uzyskuje się tygodniami.

Cały sekret temperingu polega na tym, że masa kakaowa stygnąc, krystalizuje się. Ostudzana bez kontroli tworzy kryształy różnej wielkości, co sprawia, ze jej powierzchnia jest nierówna i matowa. Powstaje na niej także charakterystyczny biały osad, przypominający pleśń. Jeśli proces ten podda się kontroli i zapewni stalą temperaturę, czekolada stanie się gładka i nabierze pożądanych właściwości.

Zabieg ten można wykonywać także w domu.

Masło kakaowe stosuje się – oczywiście, przede wszystkim w przemyśle spożywczym, ale znajduje ono także wiele innych zastosowań. Jest ono m.in. często sotowane w przemyśle farmaceutycznym. Używane jest też powszechnie w kosmetykach, głównie ze względu na dużą zawartość  przeciwutleniaczy.

W Europie kakao poznano dzięki podróżom Krzysztofa Kolumba, który przywiózł do nas ziarno kakaowca. Jedynym sposobem jego parzenia, jaki wówczas znano, był pierwotny przepis wodza Montezumy. Z biegiem czasu europejczycy wymyslali własne, coraz to nowsze metody zaparzania kakao, jednak były one zazwyczaj niezbyt udane. Hiszpanii np. próbowali uszlachetniać napój z kakaowca cukrem i wanilią, niszcząc jego pierwotne walory smakowe. Dlatego kakao upowszechniło się w Europie tak naprawdę dopiero w 17 wieku.

Kakao uzyskuje się z ziaren poddanych fermentacji i wysuszonych.  po wyprażeniu i zmieleniu uzyskuję się masę, którą po wyciskaniu i odciągnięciu tłuszczu proszkuje się.

Kakao występuje w trzech podstawowych odmianach:

- Criollo z Ameryki Środkowej i Karaibów. Ma najpełniejszy smak, jest delikatna i uważana za najszlachetniejszą odmianę. Niestety, jest trudna w uprawie i najrzadsza.

- Forastero, która jest obecnie najpopularniejsza – jest stosunkowo łatwa do uzyskania i ma mocny smak, ale nie utrzymuje się on długo. Ten rodzaj uzyskuje się z wytrzymałej

- Odmiana Tinitario uprawiana na Trynidadzie, jest krzyżówką Criollo i Forastero.

Do produkcji czekolady używane są owoce, które zrywa się gdy są dojrzałe i usypuje się w stosy i poddaje wstępnej, trwającej ok 5 dnia fermentacji. Owoce mają wydłużony kształt i okryte są grubą skórą, pod którą kryją się kuliste nasiona o przyjemnym zapachu i słodkim smaku. Ze wstępnie sfermentowanych owoców wydobywa się te właśnie nasiona (”pestki”) i poddaje kolejnej, osobnej fermentacji. Następnie poddaje się je suszeniu.

Wysuszone, sfrermentowane nasiona praży się i mieli, uzyskując gęstą masę . Z tej masy, po wytłoczeniu, uzyskuje się masło kakaowe, a z niego, po odtłuszczeniu, kakao.

Czekolada jest smakołykiem znanym na całym świecie, nie ma chyba osoby, która nigdy nie zasmakowała w jej licznych gatunkach. Już najstarsze cywilizacje Ameryki Środkowej i Południowej przed nasza erą znały drzewo kakaowe, uprawiane w wilgotnych, ciemnych lasach gdzie dominowały wysokie temperatury. Dzięki wyprawom geograficznym i nam, Europejczykom dane było spróbować napoju bogów. Dziś na szeroką skale produkuje się czekoladę w najróżniejszej postaci. By ją uzyskać potrzebujemy miazgi kakaowej, masła kakaowego, cukru i innych pomniejszych dodatków. Mówi się, że w jej skład wchodzą także substancje psychoaktywne: kofeina – pobudza, teobromina – uzależnia, fenyloetyloamina – hormon szczęścia, wzmagająca dobre samopoczucie. Czekolada już w starożytności uważana była za afrodyzjak, ma tak charakterystyczny zapach i niepowtarzalny smak, że trudno jest się jej oprzeć. Najbardziej znany podział czekolady to ten uwzględniający: czekoladę gorzką, mleczną białą oraz deserową. Dziś wykorzystywana jest nie tylko w gastronomii, także kosmetyka zaaplikowała do swych kuracji i specyfików czekoladę. Nic tak chyba nie poprawia nastroju w jesienne i zimowe wieczory, jak filiżanka dobrej, gęstej czekolady.